Beslagen ruiten en waterdruppels op de wanden zijn vooral in de herfst en winter in veel kassen aan de orde van de dag. Een bepaalde hoeveelheid condenswater is in eerste instantie volkomen normaal. Het wordt echter problematisch wanneer er voortdurend te veel vocht in de kas blijft hangen en planten, de constructie of de inrichting voortdurend nat zijn.
Met de juiste ventilatie, een aangepaste watergift en een evenwichtig binnenklimaat kan overtollig vocht aanzienlijk worden verminderd. In dit artikel laten we zien waarom condens ontstaat en welke maatregelen op de lange termijn helpen.
Waarom ontstaat er condens in de kas?
Condens ontstaat wanneer warme, vochtige lucht in contact komt met een aanzienlijk koeler oppervlak. Naarmate de temperatuur daalt, kan de lucht minder vocht opnemen. De overtollige waterdamp slaat daarom neer als kleine druppeltjes op ruiten, profielen en andere koude onderdelen.
In de kas ontstaat bijzonder veel vocht door:
- verdamping uit de grond
- bewaterde planten
- vochtige plantenbakken en schotels
- de natuurlijke transpiratie van de planten
- regenwater en natte voorwerpen
- grote temperatuurverschillen tussen dag en nacht
Op zonnige herfst- of winterdagen kan de kas overdag sterk opwarmen. Na zonsondergang daalt de temperatuur snel – ideale omstandigheden voor condensvorming.
Is condens in de kas schadelijk?
Een paar beslagen ruiten ’s ochtends zijn nog geen reden tot bezorgdheid. Het is van belang of het vocht in de loop van de dag weer kan opdrogen.
Als de kas gedurende langere tijd erg vochtig blijft, kunnen er ongunstige omstandigheden ontstaan. Hiertoe behoren bijvoorbeeld:
- schimmelvorming
- schimmelziekten bij planten
- Rotting van bladeren en wortels
- Algenvorming
- Blijvend natte oppervlakken
- Ongedierte bij verzwakte planten
Vooral bij het overwinteren van gevoelige planten moet er daarom op worden gelet dat vocht niet permanent in de kas blijft hangen.
De kas goed ventileren en de vochtigheid verlagen
De belangrijkste maatregel tegen aanhoudende condensvorming is een regelmatige luchtverversing.
Ook in de herfst en winter mag een kas daarom niet volledig gesloten blijven. Het juiste tijdstip is echter van cruciaal belang.
Het is het beste om overdag te luchten
Het is het beste om laat in de ochtend of vroeg in de middag te luchten, wanneer de buitentemperatuur iets hoger is.
Ramen of deuren kunnen kortstondig worden geopend, zodat vochtige lucht kan ontsnappen en drogere buitenlucht kan binnenstromen.
Op zeer koude dagen kunt u beter kort en intensief luchten in plaats van ramen urenlang op een kier te laten staan. Hierdoor koelt de kas minder sterk af.
Automatische raamopeners kunnen hierbij helpen
Bij kassen met dak- of zijramen kunnen automatische raamopeners de ventilatie ondersteunen.
Ze reageren op de temperatuur en openen de ramen automatisch wanneer de temperatuur stijgt. Dit is vooral handig in de overgangsperiodes, wanneer de kas overdag snel opwarmt.
Een goede luchtcirculatie helpt grote temperatuur- en vochtigheidsverschillen in de kas te verminderen.
Planten in de kas op de juiste manier water geven
Ook de bewatering heeft een aanzienlijke invloed op de luchtvochtigheid.
In de herfst en winter hebben veel planten aanzienlijk minder water nodig dan tijdens de hoofdgroeiperiode. Te vaak water geven verhoogt de verdamping en daarmee ook de luchtvochtigheid in de kas.
Het advies is daarom:
- alleen water geven als dat daadwerkelijk nodig is
- voorkom wateroverlast
- de schotels regelmatig controleren
- bij voorkeur ’s ochtends water geven
- Verspreid het water niet onnodig over de grond
Als u ’s ochtends water geeft, kan een deel van het vocht gedurende de dag weer verdampen.
Zorg voor een goede luchtcirculatie tussen de planten
Planten die te dicht op elkaar staan, belemmeren de luchtcirculatie.
Er moet daarom voldoende ruimte blijven tussen potten, plantenbakken en bladeren. Dit verbetert de luchtcirculatie en zorgt ervoor dat vochtige bladeren sneller drogen.
Afgestorven plantendelen en bladeren moeten regelmatig worden verwijderd. Ze houden vocht vast en kunnen bovendien een goede voedingsbodem voor schimmels vormen.
Condenswater en verwarming in de kas
Lichte verwarming kan het klimaat in een kas stabiliseren, maar voorkomt condensvorming niet automatisch.
Warme lucht kan meer vocht opnemen. Wanneer deze vochtige lucht en koude ruiten met elkaar in contact komen, kan er nog steeds condensatie ontstaan.
Wie een vorstbewaker of een kasverwarming gebruikt, moet daarom toch regelmatig luchten.
Het doel moet niet zijn om de kas zo warm mogelijk te houden. Belangrijker is een zo stabiel mogelijke combinatie van temperatuur, luchtvochtigheid en luchtverversing.
Houd rekening met de vloer en het interieur als bron van vocht
Niet alleen planten geven vocht af aan de lucht.
Ook open waterbakken, natte tuingereedschappen, vochtige aarde of water op verharde oppervlakken verhogen de luchtvochtigheid.
Daarom is het de moeite waard om regelmatig even rond te lopen:
- Staat er ergens water?
- Zijn de onderzetters vol?
- Ligt er vochtig blad in de kas?
- Kunnen de grondoppervlakken voldoende drogen?
- Zijn er plekken die voortdurend nat blijven?
Zelfs kleine aanpassingen kunnen het binnenklimaat aanzienlijk verbeteren.
Condenswater bij glas, acrylglas en holle platen
In principe kan condens bij alle soorten kasbeglazing voorkomen. Hoe zichtbaar dit is, hangt onder andere af van het materiaal, de buitentemperatuur, de luchtvochtigheid en de warmte-isolatie.
Zelfs hoogwaardige beglazing kan condensatie als gevolg van fysische processen niet volledig voorkomen.
De belangrijkste maatregel blijft daarom, ongeacht het gebruikte materiaal, een goede combinatie van ventilatie, temperatuur- en vochtbeheer.
Controleer de kas in de winter regelmatig
Tijdens het koude seizoen is het de moeite waard om de kas regelmatig te controleren.
Let vooral op:
- ruiten die voortdurend beslagen zijn
- druppelwater op planten
- vochtige of beschimmelde aarde
- afgestorven plantendelen
- stilstaand water
- ongewoon hoge luchtvochtigheid
- slecht geventileerde ruimtes
Wie problemen in een vroeg stadium opmerkt, kan deze meestal met eenvoudige maatregelen verhelpen.
Het juiste klimaat beschermt planten en de kas
Condenswater in de kas kan niet volledig worden voorkomen – en dat is ook niet nodig. Het is van cruciaal belang dat overtollig vocht regelmatig kan ontsnappen en dat planten niet voortdurend nat blijven.
Regelmatig luchten, water geven naar behoefte, voldoende afstand tussen de planten en een goede luchtcirculatie zorgen ook in de herfst en winter voor een evenwichtiger klimaat in de kas.
Zo ontstaan er betere omstandigheden voor gezonde planten en een succesvolle overwintering.
